“Ja hoor, is goed.”
En terwijl je het zegt, voel je eigenlijk al:
Shit. Ik wil dit helemaal niet.
Je agenda zit vol. Je bent moe. Of je had jezelf gewoon voorgenomen om vanavond eindelijk eens niets te moeten.
Maar nog voor je goed en wel hebt gevoeld wat jij eigenlijk wilt, is het antwoord eruit.
Tien minuten later komt de frustratie.
Waarom heb ik nu alweer ja gezegd?
Waarom lukt het me niet om gewoon mijn grens aan te geven?
Ik weet dit toch ondertussen?
Als je dit herkent, heb je jezelf misschien al eens een people pleaser genoemd.
Maar wat is een people pleaser eigenlijk? Waarom blijf je pleasen terwijl je perfect weet dat het je energie kost? En vooral: waarom is “je moet gewoon wat vaker nee zeggen” meestal veel te simpel?
Wat is een people pleaser?
Een people pleaser is iemand die sterk rekening houdt met de behoeften, gevoelens en verwachtingen van anderen en daarbij gemakkelijk voorbijgaat aan wat die zelf voelt, wil of nodig heeft.
Van buitenaf kan dat er zelfs heel mooi uitzien.
Je bent zorgzaam. Behulpzaam. Attent. Je voelt anderen snel aan. Mensen kunnen op je rekenen.
En daar is op zich helemaal niets mis mee.
Het verschil zit in de vrijheid waarmee je kiest.
Er is een verschil tussen:
“Ik wil dit graag voor je doen.”
en:
“Ik moet dit doen, anders voel ik me schuldig.”
Tussen:
“Ik vind jouw gevoel belangrijk.”
en:
“Ik moet ervoor zorgen dat jij je goed voelt.”
Tussen:
“Ik kies ervoor om mee te gaan.”
en:
“Ik durf eigenlijk niet te zeggen dat ik niet mee wil.”
People pleasen wordt vooral lastig wanneer rekening houden met anderen zo automatisch gaat, dat jij jezelf pas veel later hoort.
En ik weet heel goed hoe ver dat kan gaan.
Ik ben zelf ongeveer 35 jaar een people pleaser geweest
Ik weet hoe moeilijk het is om niet helemaal te verdwijnen in de ander.
Om aan te voelen wat iemand anders nodig heeft nog vóór je één keer bij jezelf hebt ingecheckt.
Ik wist vaak hoe het met iemand anders ging nog voor ik mezelf had afgevraagd:
Hoe gaat het eigenlijk met mij?
En als ik zelf pijn had?
Of een mening waarvan ik kon zien dat ze iets zou raken bij de ander?
Dan slikte ik die vaak in.
Ik kan het wel dragen.
Ik los het zelf wel op.
Ik wil niemand tot last zijn.
Jullie hebben het al druk genoeg.
Het is oké.
Ik werd daar ontzettend goed in.
In naar buiten kijken.
In mensen lezen.
In aanvoelen wat er nodig was.
In mezelf aanpassen aan een ruimte.
In spanning oppikken nog voordat iemand iets gezegd had.
En eerlijk?
Ik denk dat ik mede daardoor zo goed ben geworden in het werk dat ik vandaag doe.
Als je je hele leven getraind hebt om mensen te voelen, word je daar behoorlijk bedreven in.
Alleen zat daar ook een prijs aan.
Op een bepaald moment had ik zo lang gevoeld wat iedereen rondom mij nodig had, dat ik amper nog wist wat ík nodig had.
En daar kwam ik niet achter tijdens een grote dramatische crisis.
Het gebeurde tijdens een vergadering op mijn werk.
De vraag waarop ik geen antwoord meer wist
Ik was toen ongeveer twee jaar mama.
Ik werd 's nachts nog om de twee uur wakker en had in die twee jaar nog geen volledige nacht doorgeslapen.
Ik was moe.
Maar zoals altijd ging ik door.
Tijdens een vergadering kregen we een vraag.
“Wat zijn jouw drie belangrijkste waarden? Waar sta jij voor?”
Ik weet nog dat ik daar zat.
Met mijn mond vol tanden.
Niet omdat ik niet wist wat waarden waren.
Ik wist alleen oprecht niet wat míjn antwoord was.
Ik had zo lang gekeken naar wat er rondom mij nodig was.
Zo veel gedragen.
Zo veel aangepast.
Zo veel rekening gehouden.
Dat ik daar ineens zat met de vraag:
Wie ben ík eigenlijk nog?
Wat vind ík belangrijk?
Wat wil ík?
Waar sta ík voor als ik even niet bezig ben met wat iedereen anders nodig heeft?
En voor mij zit daar iets essentieels in wat we vaak missen wanneer we over people pleasing praten.
People pleasen gaat niet alleen over geen nee kunnen zeggen
Dat is maar het zichtbare stukje.
People pleasen kan veel subtieler zijn.
Het is voelen dat iets je raakt en toch zeggen:
“Het is oké.”
Het is iemand geruststellen terwijl jij degene bent die gekwetst is.
Het is je eigen mening zachter maken zodra je ziet dat iemand anders zich ongemakkelijk voelt.
Het is zeggen:
“Voor mij maakt het niet uit.”
terwijl het eigenlijk wél uitmaakt.
Het is automatisch kijken:
Wat heeft die persoon nodig?
nog vóór je denkt:
Wat heb ik nodig?
En als je dat lang genoeg doet, kost pleasen je niet alleen energie.
Je kunt er ook langzaam het contact met jezelf in verliezen.
Waarom word je een people pleaser?
Er bestaat niet één oorzaak die voor iedere people pleaser hetzelfde is.
Maar vaak is aanpassen ooit een heel slimme manier geweest om verbinding, rust of veiligheid te bewaren.
Misschien was jij als kind degene die meteen voelde wanneer mama korter antwoordde.
Of wanneer papa moe thuiskwam.
Misschien dacht je zonder dat iemand het letterlijk zei:
Ik zal maar even flink zijn.
Ik zal nu niets vragen.
Ik zal zorgen dat er geen extra gedoe is.
Misschien kreeg je veel waardering wanneer je behulpzaam, braaf of gemakkelijk was.
Misschien voelde conflict heel spannend.
Of merkte je dat eerlijk zeggen wat jij wilde soms teleurstelling, spanning of afstand opleverde.
Niemand hoeft ooit tegen je gezegd te hebben:
“Pas jezelf aan.”
Soms leer je dat gewoon uit honderden kleine momenten.
Je systeem legt verbanden.
Aanpassen bewaart de rust.
Zorgen bewaart verbinding.
Niet te veel vragen maakt je makkelijker.
Een ander niet teleurstellen voelt veiliger.
En zo kan people pleasen een beschermingspatroon worden.
Niet omdat je zwak bent.
Niet omdat je geen ruggengraat hebt.
Maar omdat aanpassen ooit hielp.
Meet Pleasende Petra
Binnen Natural Softie noem ik dat deel Pleasende Petra.
Petra is snel.
Heel snel.
Ze hoort een andere toon in iemands stem.
Ze ziet een blik.
Ze merkt een stilte op.
En voor je het weet begint ze:
Oei. Is er iets?
Heb ik iets verkeerd gedaan?
Moet ik helpen?
Laat maar, ik doe het wel.
Ik wil niet dat die persoon teleurgesteld is.
Haar bedoeling is niet om jou uit te putten.
Ze probeert verbinding te bewaren.
Ze probeert afwijzing, conflict of teleurstelling te voorkomen.
Petra's probleem is dus niet dat ze te lief is.
Het probleem ontstaat wanneer ze zo snel antwoordt dat jij zelf nog niet eens gehoord hebt wat jij wilde zeggen.
En dat is precies waarom simpelweg weten dat je “meer grenzen moet stellen” vaak niet genoeg is.
Waarom pleasen je leegzuigt
People pleasen zuigt je niet leeg omdat je één gigantisch vermoeiend ding doet.
Het zijn vaak tientallen kleine momenten.
Die afspraak waar je eigenlijk geen energie voor had.
Dat bericht waarop je meteen antwoordde terwijl je rust nodig had.
Dat probleem van iemand anders dat ineens ook in jouw hoofd woont.
Dat gesprek dat je drie uur later nog analyseert omdat je bang bent dat je te direct was.
Dat “maakt niet uit” terwijl het eigenlijk wél uitmaakte.
Dat “ik doe het wel” terwijl er al vijf dingen op je bord liggen.
Dat stukje pijn dat je zelf draagt omdat je de ander er niet mee wilt belasten.
Eén voor één lijken die dingen klein.
Maar zet er twintig in één week.
En ineens is het vrijdagavond.
Je ligt in de zetel.
Je batterij is leeg.
En je denkt:
Waar ben ik eigenlijk zo moe van?
Niet alleen van wat je gedaan hebt.
Ook van het voortdurend naar buiten gericht zijn.
Scannen.
Inschatten.
Aanpassen.
Vooruitdenken.
Opvangen.
Rekening houden.
En ondertussen steeds een klein beetje minder horen wat er binnenin jou gebeurt.
Dát is waarom pleasen je zo kan leegzuigen.
Maar ik weet toch al dat ik een people pleaser ben?
En hier wordt het interessant.
Want misschien weet jij dit allemaal al.
Misschien heb je boeken gelezen over grenzen.
Podcasts geluisterd over zelfliefde.
Therapie gevolgd.
Je begrijpt waarom je pleast.
Je weet dat je niet verantwoordelijk bent voor hoe iedereen zich voelt.
Je weet rationeel perfect dat je nee mag zeggen.
En toch.
Iemand vraagt:
“Kun jij nog even…?”
Je voelt heel kort:
Eigenlijk niet.
En twee seconden later:
“Ja hoor.”
Dat is precies waarom nóg meer begrijpen soms niet het ontbrekende stukje is.
Want je probeert vaak pas te veranderen nadat het automatische patroon al gebeurd is.
Je zegt ja.
En daarna begin je jezelf toe te spreken.
Volgende keer doe ik het anders.
Ik moet beter mijn grenzen bewaken.
Waarom leer ik dit nu nooit?
Maar het interessante moment zat daarvoor.
In die paar seconden tussen de vraag en je antwoord.
Dáár greep Petra de microfoon.
Je eerste winst is niet dat je ineens nee zegt
Dit vind ik misschien wel het belangrijkste om mee te geven.
Verandering hoeft niet te beginnen met:
“Vanaf morgen doe ik dit nooit meer.”
Misschien zeg je morgen opnieuw ja.
Maar vijf seconden later denk je:
Wacht eens.
Daar gebeurde het.
Dat telt.
Misschien merk je het niet na vijf seconden maar na twintig minuten.
Dat telt ook.
Want misschien merkte je het vroeger pas 's avonds wanneer je compleet leeg was.
Je eerste winst is dus niet:
Ik pleaser nooit meer.
Je eerste winst is:
Ik merk mezelf sneller op.
En zodra je begint te merken wat er gebeurt, ontstaat er iets.
Ruimte.
Misschien maar een paar seconden.
Maar in die seconden kom jij opnieuw mee aan tafel.
En precies daar ontstaat uiteindelijk keuze.
Probeer dit eens wanneer je merkt dat je pleast
Je hoeft jezelf niet meteen te corrigeren.
Je hoeft niet ineens nee te zeggen omdat je ergens hebt gelezen dat dat “gezond” is.
Stel jezelf eerst gewoon deze vraag:
Wie heeft hier nu de microfoon?
En daarna:
Wat zou ík kiezen als ik niet meteen rekening hoefde te houden met hoe de ander daarop reageert?
Misschien is je antwoord nog altijd ja.
Prima.
Dan heb jij gekozen.
Misschien is het nee.
Misschien wil je bedenktijd.
Misschien ontdek je dat je boos bent.
Of moe.
Of dat je eigenlijk totaal niet weet wat je wilt.
Ook dat is waardevolle informatie.
Want na jarenlang naar buiten kijken, kan opnieuw naar binnen kijken best onwennig zijn.
Het belangrijkste is dat jouw stem weer mee mag doen.
Hoe stop je met people pleasen?
Niet door hard te worden.
Niet door vanaf morgen tegen iedereen nee te zeggen.
Niet door minder zorgzaam te worden.
En ook niet door Pleasende Petra buiten te gooien.
Ik zou dat zelfs jammer vinden.
Want Petra heeft ook prachtige kwaliteiten.
Ze is empathisch.
Ze kan verbinden.
Ze merkt dingen op die anderen soms missen.
Het doel is niet dat je dat verliest.
Het doel is dat die kwaliteit niet langer automatisch ten koste gaat van jou.
Dat jij kunt denken:
Ja, ik wil dit graag voor je doen.
En dat dat een échte ja is.
Maar ook:
Nee, dit past vandaag niet.
Zonder dat schuldgevoel automatisch voor jou beslist.
Dat is een heel andere vorm van grenzen aangeven.
Niet harder.
Wel bewuster.
People pleasen en grenzen aangeven begint vóór het woord nee
Een grens begint vaak niet op het moment dat je hem uitspreekt.
Je lichaam en gevoel geven vaak al veel eerder signalen.
Je merkt dat je aanspant wanneer iemand iets vraagt.
Dat je opgelucht bent wanneer een afspraak wordt afgezegd.
Dat je geïrriteerd bent nadat je alweer iets hebt toegezegd.
Dat je doodmoe thuiskomt na contact met bepaalde mensen.
Of dat er ergens een piepklein stemmetje zegt:
Eigenlijk wil ik dit niet.
Dat zijn geen signalen waarvoor je jezelf moet veroordelen.
Dat zijn momenten waarop jij opnieuw zichtbaar wordt.
En hoe sneller je die begint te herkennen, hoe groter de kans dat je niet pas ontdekt waar je grens lag nadat je er al kilometers overheen bent gegaan.
Wie heeft bij jou de microfoon?
Misschien dacht je tijdens deze blog al een paar keer:
Yup. Pleasende Petra. 🙋♀️
Maar misschien gebeurt er bij jou daarna nog iets anders.
Misschien komt Overdenkende Olga meteen tevoorschijn zodra je eindelijk een grens aangeeft:
Was ik niet te hard?
Had ik dat anders moeten formuleren?
Wat zal die nu van mij denken?
Of Bange Bea:
Maar wat als die persoon nu boos wordt?
Of Kritische Katty:
Je had dat toch vriendelijker kunnen aanpakken.
En precies daarom kijk ik binnen Natural Softie niet alleen naar één patroon.
Ik kijk naar je Innerlijke Team.
Want vaak versterken verschillende beschermers elkaar.
Daarom maakte ik de gratis Innerlijke Team test.
In ongeveer twee minuten ontdek je welk hoofdteamlid bij jou het vaakst de microfoon grijpt wanneer het spannend wordt en welk tweede teamlid dat patroon vaak nog versterkt.
Niet om jezelf opnieuw in een hokje te steken.
Wel omdat iets veel makkelijker wordt om op te merken zodra je weet waar je naar kijkt.
Doe de gratis Innerlijke Team testEn als je hem gedaan hebt, ben ik eigenlijk maar naar één ding benieuwd:
Wie heeft bij jou de microfoon?
Je weet al lang dat je pleast. Maar toch gebeurt het opnieuw?
Dan hoef je misschien helemaal niet nóg meer te ontdekken over waarom je een people pleaser bent.
Misschien herken je Petra al van kilometers ver.
Alleen is ze je op het moment zelf vaak nog te snel af.
Dat is precies waar The Reset voor bedoeld is.
Niet om jezelf in zeven dagen te fixen.
Niet om nooit meer te pleasen.
Wel om zeven dagen bewust te oefenen met dat kleine moment waarop je automatische reactie normaal het stuur overneemt.
Zodat je jezelf sneller begint op te merken.
Zodat er wat meer ademruimte ontstaat.
En zodat jij steeds vaker kunt voelen:
Wacht eens. Wat wil ík hier eigenlijk?
The Reset kost €27 en je krijgt daarna één maand The Return inbegrepen, zodat je ook na die zeven dagen een plek hebt om opnieuw naar jezelf terug te keren wanneer één van je beschermers de microfoon weer wat steviger vastheeft.
Want uiteindelijk gaat stoppen met people pleasen voor mij niet over nooit meer iets voor iemand anders doen.
Het gaat niet over minder lief worden.
Of minder zorgzaam.
Het gaat erom dat je na al die jaren waarin je automatisch rekening hield met iedereen rondom jou, opnieuw beseft:
ik ben óók iemand met wie ik rekening mag houden.
En misschien begint het vandaag nog niet met nee zeggen.
Misschien begint het gewoon met jezelf voor één keer nét iets eerder horen.