Je hebt genoeg geslapen.
Je probeert rust te nemen. Je hebt gisteren zelfs bewust niets meer gepland. En toch word je de volgende ochtend wakker met maar één gedachte:
“Hoe kan ik nu alweer zo moe zijn?”
Herkenbaar? Dan wil ik je iets vertellen wat ik zelf pas veel later begreep.
Want misschien is het probleem niet dat jij te weinig rust.
Misschien is je lichaam tijdens die rust gewoon nog steeds keihard aan het werk.
Je kunt perfect aan het rusten zijn… terwijl een deel van jou nog altijd op wacht staat.
Ik dacht oprecht dat ik goed kon rusten
Ik kon echt wel rust nemen. Dacht ik. Onder een dekentje. Een boek. Tekenen. Wandelen. Muziek. Even niets plannen.
En dus zou je denken: prima toch? Maike rust.
Tot ik begon te voelen wat er ondertussen eigenlijk in mijn lichaam gebeurde. En daar kwam iets heel anders naar boven.
Met mijn biotensor mat ik bij mezelf dat mijn lichaam zelfs in rust nog voor ongeveer 78 procent bezig was met scannen of zich schrap zetten voor mogelijk gevaar.
“Welk gevaar?! Ik lig letterlijk onder een dekentje. Er gebeurt helemaal niets.”
Maar blijkbaar was dat alleen wat ik bewust ervaarde. Mijn lichaam had een ander verhaal.
Mijn lichaam lag neer. Een deel van mij stond nog op wacht.
Dat inzicht kwam behoorlijk binnen. Want ineens begreep ik waarom rust mij niet altijd het gevoel gaf dat ik opgeladen was.
Ik was gestopt met werken. Maar mijn systeem niet.
Er draaide op de achtergrond nog altijd iets mee. Is alles oké? Hoe voelt die persoon zich? Heb ik iets verkeerd gedaan? Moet ik nog ergens op reageren? Wat moet er morgen gebeuren? Ben ik iets vergeten? Is er spanning? Moet ik voorbereid zijn?
Dat hoeft helemaal niet luid aanwezig te zijn. Soms merk je het amper. Het is gewoon dat deel van jou dat altijd een beetje blijft opletten. Anticipeert. Vooruitdenkt. De sfeer blijft lezen.
Dat kost energie. Ook als jij ondertussen rustig zit te tekenen.
Rusten is niet hetzelfde als tot rust komen
Dat verschil vind ik ontzettend belangrijk.
Want rust is zoveel meer dan op de zetel liggen en tv kijken. Je kunt rust vinden in lezen. Tekenen. Wandelen. Tuinieren. Een bad nemen. Muziek luisteren. Met je handen bezig zijn. Gewoon wat voor je uit staren.
En al die dingen kunnen heerlijk zijn. Maar de vraag is niet alleen: wat ben ik aan het doen?
De interessantste vraag is: wat gebeurt er ondertussen in mij?
“Kun je een boek lezen en daar helemaal in verdwijnen? Of lees je dezelfde bladzijde drie keer omdat je hoofd ondertussen een gesprek van gisteren opnieuw voert?”
Kun je wandelen en gewoon de bomen zien? Of ben je tijdens het wandelen aan het oplossen wat je morgen moet zeggen?
Kun je iets doen zonder er iets nuttigs van te maken? Zonder beschikbaar te blijven voor iedereen?
Want soms is je agenda leeg… maar is het in jou nog steeds spitsuur.
Dat is waarom je moe kunt zijn terwijl je bijna niets hebt gedaan
Misschien ken je dit. Je hebt een dag waarop je objectief gezien helemaal niet zoveel hebt gedaan. En ’s avonds ben je kapot.
Maar kijk eens naar wat er onzichtbaar allemaal gebeurd kan zijn. Je hebt nagedacht over een gesprek. Je voelde dat iemand anders niet goed in haar vel zat. Je probeerde in te schatten wat iemand van je verwachtte. Je bedacht alvast oplossingen. Je maakte mentale lijstjes. Je twijfelde aan iets wat je gezegd had. Je checkte drie keer of alles geregeld was. Je probeerde geen fouten te maken. Je voelde je verantwoordelijk voor de sfeer. Je dacht vooruit. En vooruit. En nog iets verder vooruit.
Je lichaam heeft misschien niet veel bewogen. Maar je hoofd en je zenuwstelsel hebben een volledige werkdag gedraaid.
Altijd aan staan ziet er niet altijd uit als stress
Dat vind ik één van de grootste misverstanden.
Bij stress denken we vaak aan paniek. Hartkloppingen. Compleet overprikkeld zijn. Instorten.
Maar je kunt ook gewoon heel goed functioneren en toch voortdurend aan staan. Je brengt de kinderen naar school. Je werkt. Je doet boodschappen. Je antwoordt op berichten. Je regelt afspraken. Je luistert naar een vriendin. Je denkt aan wat iedereen nodig heeft. Je houdt alles draaiende.
“Jij hebt alles altijd zo goed voor elkaar.”
Terwijl jij ’s avonds alleen nog denkt: ik wil dat iedereen mij vijf minuten met rust laat.
Dat is ook informatie.
Soms heeft je lichaam ooit geleerd dat opletten veiliger is
Toen ik bij mezelf verder ging kijken, werd het nog interessanter. Mijn systeem had alert blijven gekoppeld aan veiligheid. Heel simpel gezegd: als ik goed blijf opletten, kan ik mezelf beschermen.
Dus mensen lezen werd belangrijk. Spanning vroeg voelen. Een verandering in iemands gezicht onmiddellijk opmerken. Vooruitdenken. Inschatten hoe iemand misschien zal reageren. Niet pas reageren wanneer er iets gebeurt, maar liefst al voorbereid zijn vóór het gebeurt.
En ergens snap ik mijn lichaam daarin ook. Het probeert mij niet tegen te werken. Het probeert mij veilig te houden met wat het ooit geleerd heeft.
Alleen kan een beschermingsmechanisme dat ooit nuttig was, later blijven draaien wanneer het niet meer nodig is. Alsof je thuis een alarmsysteem hebt dat perfect werkt… maar dat alarm ook blijft scannen terwijl jij gewoon rustig een boek zit te lezen.
Er is niets aan de hand. Maar ergens klinkt nog: voor de zekerheid blijven we opletten.
En ja… dat is vermoeiend.
En hier komt Vermoeide Vero binnen
Binnen Natural Softie werken we met de acht innerlijke beschermers. En bij dit thema verschijnt heel vaak Vermoeide Vero.
Vero is niet lui. Vero heeft niet gewoon “wat meer motivatie” nodig. Vero kan degene zijn die verschijnt nadat je al heel lang hebt doorgegaan. Gezorgd. Geanalyseerd. Gepland. Gepleased. Gepresteerd. Je aangepast. Vooruitgedacht. Iedereen rondom jou aangevoeld.
En terwijl andere stemmen in jou zeggen: komaan, nog even, dit moet eerst af, stel je niet aan, je hebt toch genoeg geslapen, zegt Vero op een bepaald moment: ik kan niet meer.
Geen zin om af te spreken. Geen zin om nog iets te regelen. Geen zin om sociaal te doen. Geen zin om nog één beslissing te nemen. Gewoon… rust.
En heel vaak beginnen we vervolgens óók tegen Vero te vechten. Ik moet meer bewegen. Ik moet mezelf bijeenrapen. Waarom kan ik niet gewoon normaal functioneren? Andere mensen doen toch ook veel?
Maar wat als Vero niet het probleem is? Wat als zij degene is die eindelijk zichtbaar maakt hoeveel energie je systeem al die tijd aan het verbruiken was?
Misschien blijft Overdenkende Olga ondertussen alles analyseren. Misschien probeert Perfectionistische Peggy alles goed te doen. Misschien voelt Pleasende Petra zich verantwoordelijk voor iedereen. En misschien is Vermoeide Vero uiteindelijk degene die zegt: nu is het genoeg.
En dit vind ik belangrijk: de beschermer die je het hardst voelt, is niet noodzakelijk degene die het meeste werk veroorzaakt. Misschien merk jij vooral Vero omdat je uitgeput bent. Maar is Olga ondertussen degene die je hoofd dag en nacht laat draaien. Of Petra degene die ervoor zorgt dat je nooit helemaal met je aandacht bij jezelf bent.
Wie heeft bij jou eigenlijk de microfoon?
Als je tijdens het lezen al denkt: oké… ik herken hier verdacht veel van, dan kun je met de gratis test ontdekken welke beschermers bij jou het vaakst de microfoon pakken.
Niet om ze weg te krijgen. Wel om eindelijk te begrijpen wat er in jou gebeurt.
Doe de gratis testEn dan is er nog je slaap
Want je lichaam stopt natuurlijk niet met bestaan wanneer jij je ogen dichtdoet. Ook daar kun je eens nieuwsgierig observeren.
Hoe slaap jij eigenlijk? Kun je gemakkelijk languit liggen? Voelt het fijn om ruimte in te nemen in bed? Of trek je jezelf automatisch klein? Je knieën richting je buik. Je armen over jezelf. Je schouders wat opgetrokken. Je handen gespannen. Je kaken op elkaar.
Nu wil ik hier iets heel duidelijk bij zeggen. Voor heel veel mensen is het gewoon comfortabel om opgerold te slapen. Of met opgetrokken benen. Of met hun armen tegen hun lichaam. Dat hoeft op zichzelf helemaal niets te betekenen.
Maar als jij dit artikel tot hier aan het lezen bent omdat je je vaak moe, gespannen, overprikkeld of voortdurend aan voelt staan… dan speelt er waarschijnlijk meer dan alleen: ik slaap graag op mijn zij.
En dan wordt het interessant om ook de andere signalen te observeren. Schrik je gemakkelijk wakker? Word je snel wakker van geluid? Klem je je kaken? Word je ’s morgens gespannen wakker? Voelt je lichaam ’s nachts echt zacht, of lijkt er altijd een beetje spanning te blijven?
Je hoeft daar niets van te vinden. Alleen eens opmerken: hoeveel ontspanning laat mijn lichaam eigenlijk toe?
Misschien maak je zelfs van rust nog een taak
Hier moest ik bij mezelf ook om lachen. Want als je eenmaal beseft: oké, ik ontspan blijkbaar niet genoeg, wat doen we dan?
Juist. We gaan harder ons best doen om te ontspannen.
Ik moet mediteren. Ik moet wandelen. Ik moet minder op mijn telefoon. Ik moet vroeger slapen. Ik moet ademhalingsoefeningen doen. Ik moet ontspannen!
En voor je het weet heb je van rust opnieuw een prestatie gemaakt.
Dat is natuurlijk niet helemaal de bedoeling. Een zenuwstelsel dat gewend is om alert te zijn, heeft niet per se nóg een opdracht nodig. Het heeft nieuwe ervaringen nodig. Momenten waarop het ontdekt: oh, ik hoef nu echt niets.
Dat kan heel klein beginnen. Een bericht niet meteen beantwoorden. Niet checken of iemand boos is. Iets tekenen zonder dat het mooi moet worden. Een wandeling maken zonder tegelijkertijd iets educatiefs te luisteren. Een boek lezen en je telefoon in een andere kamer leggen. Nee zeggen zonder je grens daarna drie keer uit te leggen. Iemand teleurgesteld laten zijn zonder meteen in actie te schieten. Niet elk probleem vooraf proberen op te lossen.
Je lichaam daarmee laten ervaren: ik hoef niet alles vóór te zijn.
Mijn vraag veranderde daardoor helemaal
Eerst dacht ik: hoe kan ik beter ontspannen?
Nu vind ik deze vraag veel interessanter: wat heeft mijn lichaam nodig om te ervaren dat het niet voortdurend hoeft op te letten?
Dat is een totaal andere beweging. Ik hoef niet vooraf te weten hoe iemand zal reageren. Ik hoef niet iedereen te lezen. Ik mag iets oplossen wanneer het zich daadwerkelijk aandient. Ik kan een grens voelen en ze dan aangeven. Ik mag mijn aandacht laten zakken. Ik mag ruimte innemen. Ik mag iets puur voor mijn plezier doen. Ik mag rusten zonder tegelijkertijd op wacht te staan.
Dát is voor mij steeds meer echte rust geworden. Niet alleen een lege agenda. Niet alleen acht uur slaap. Maar een lichaam dat ook steeds meer begint te geloven: ik hoef nu niets in de gaten te houden.
Dus als jij altijd moe bent…
Misschien hoef je jezelf niet onmiddellijk nóg meer rust voor te schrijven.
Misschien mag je eerst eens kijken: wat gebeurt er eigenlijk tijdens mijn rust? Blijft mijn hoofd draaien? Blijf ik iedereen rondom mij aanvoelen? Voel ik me schuldig wanneer ik niets doe? Kan ik iets voor mijn plezier doen zonder resultaat? Of ben ik ondertussen nog altijd een beetje nachtwacht aan het spelen?
Want soms ben je al uren aan het rusten… terwijl een deel van jou nog altijd aan het werk is.
En alleen dat inzicht kan al iets veranderen.
“Ah… misschien is dit waarom mijn lichaam zo weinig energie overhoudt.”
En vanuit daar hoef je jezelf niet harder te pushen. Je kunt je systeem iets nieuws beginnen leren. Niet: ontspan nu eindelijk eens. Maar: je hoeft niet meer voortdurend op wacht te staan.
Wil je verder gaan dan dit artikel?
Misschien herken je Vermoeide Vero onmiddellijk. Of merk je tijdens het lezen dat Overdenkende Olga, Pleasende Petra, Perfectionistische Peggy of een andere beschermer eigenlijk veel vaker aan het woord is dan je dacht.
De logische eerste stap is dan de gratis test. Met “Wie heeft bij jou de microfoon?” ontdek je in een paar minuten welke beschermers bij jou het vaakst je keuzes, gedachten en reacties beïnvloeden.
Doe de gratis testMeteen naar de kern van je vermoeidheid?
Voel je dat jouw vermoeidheid veel verder gaat dan dit artikel, en wil je persoonlijk onderzoeken wat jouw energie leegtrekt? Binnen The Root checken we onder andere je energiepeil en gaan we samen op zoek naar de patronen en belastende lagen die bij jou mogelijk energie vragen. Niet met een standaard lijstje van “slaap meer, drink water, ga wandelen”, wel met aandacht voor jouw systeem, jouw patronen en waar jouw energie precies naartoe gaat.
Je hoeft namelijk niet alleen te weten dát je moe bent. Soms verandert er pas echt iets wanneer je begint te begrijpen: waar gaat al die energie eigenlijk naartoe?